سرگذشت یار رشد، ساختن کسب و کاری جلوی دید همگان
| | |

سرگذشت یار رشد، ساختن کسب و کاری جلوی دید همگان

داستان شکل‌گیری پروژه آموزشی یار رشد به همراه نحوه ساختن یک LMS از صفر + درج استراتژی محتوای یار رشد مقدمه و پیش‌نوشت باشگاه محتوا بیشتر برای من یک تفریح نوشتاری محسوب می‌شد. زمانی که آن را شروع کردم، تقریبا سال ۹۷ بود. دانسته‌ها و فهم من از استراتژی محتوا قرار بود اینجا منعکس شود؛…

در رثای اقتصاد کلان یا «چگونه مسئله نادرست را درست حل نکنیم؟»
| |

در رثای اقتصاد کلان یا «چگونه مسئله نادرست را درست حل نکنیم؟»

چند روز پیش طبق معمول بعد از ظهرها، که پیاده‌روی تا خانه را با «پادکست» همراه می‌کنم، اپیزود چهارم پادکست بسکت را گوش می‌کردم. این اپیزود صحبت با دکتر ساجدی، مدیرعامل پیشین شناسا و استاد دانشگاه بود. بیش از هر چیزی، لحن و بیان میهمان برنامه بسیار جذاب و آموزنده بود و گفتگو در فضای…

درباره تبعیض مثبت، Meritocracy و شایسته‌سالاری
| |

درباره تبعیض مثبت، Meritocracy و شایسته‌سالاری

مدت‌هاست که درون ذهنم با یک سؤال بزرگ مواجه بوده‌ام: چرا باید جوامع بشری به برخی افراد به صرف مورد تبعیض واقع شدن، امتیازات خاصی بدهند؟ آیا باید همواره «تمام امتیازات» را به صورت عادلانه تقسیم کرد؟ حتی امتیازاتی که بخش دیگری از جامعه آن را به دست آورده‌است؟ منظور امتیازاتی است که اساسا ما…

تصمیم حکمرانی در دوران صفویه، چالش فکری
| |

تصمیم حکمرانی در دوران صفویه، چالش فکری

برای ما همواره انتقاد از گذشته راحت‌ترین و دم دست‌ترین کار ممکن بوده‌است. تقریبا در تمام مطالعات توسعه بخش بسیار مهمی به «آسیب‌پذیری» و سخن از «چرا ما توسعه نیافته‌ایم» گذشته است و خود من هم در نوشتن این وبلاگ و مطالبی که با برچسب توسعه پیش رفته‌اند، از این قاعده مستثنی نبوده‌ام. چند روز…

گزیده‌خوانی‌هایی از قدرت بی‌قدرتان واتسلاو هاول
| |

گزیده‌خوانی‌هایی از قدرت بی‌قدرتان واتسلاو هاول

خواندن کتاب در مترو و در زمان حرکت بین ایستگاه‌های قطار جزو عادت‌هایی است که ترک کردنش برایم سخت است. در این میان، در برنامه کتاب‌خوانی «طاقچه» من، این دو هفته اخیر، کتاب «قدرت بی‌قدرتان» که – خیلی وقت پیش و پس از خواندن نامه «واتسلاو هاول به گوستاو هوساک» را می‌خواندم – آن را…

حکمرانی خوب، رفتار پایه‌ای انسان و در لزوم فهم بدیهیات
|

حکمرانی خوب، رفتار پایه‌ای انسان و در لزوم فهم بدیهیات

حکمرانی خوب، یک نیاز جمعی است. در واقع پایه‌ای‌ترین و نهایی‌ترین پاسخ متخصصان توسعه به سوال آزاردهنده و دائمی «چه باید کرد؟» همواره از این جاده می‌گذرد: حکمرانی خوب (Good Governance) مقدمه: دستمایه نوشتن این نوشته و برون‌ریزی ذهنی پادکست «امین آرامش و علی آردم» در پادکست کارنکن و مطالعاتی شد که در حوزه توسعه…

در ستایش پیچیدگی: «تفرقه بینداز و حکومت کن»
| |

در ستایش پیچیدگی: «تفرقه بینداز و حکومت کن»

ذهن‌های ساده‌ای که در دام مباحثی نظیر «توهم توطئه» می‌افتند البته با تئوری «تفرقه بینداز و حکومت کن» بیشتر آشنا هستند. اما اینجا می‌گوییم که در دنیای پیچیده انسانی، هیچ عضوی اساسا نمی‌تواند دور از دیگران و به تنهایی وجود داشته باشد.

دیرآموخته‌‍‌های زندان
| | |

دیرآموخته‌‍‌های زندان

گذشت زمان در عین پیش‌ پاافتادگی، یکی از دردآورترین پدیده‌ها در زندان است. زمان آن‌قدر بی‌ارزش است که معمولا در زندان «ساعت دیواری» هم به ندرت پیدا می‌شود و عمدتا در هر بندی، ممکن است یکی به بالای سر افسر نگهبانی، یا «زیر هشت» (محل حائل بین در افسر نگهبانی و بند) وصل شده‌باشد. هر…

گزارش ویژۀ دو ماهه (شهریور و مهر ماه)
|

گزارش ویژۀ دو ماهه (شهریور و مهر ماه)

در نوشتن گزارش و رسم و سیاقی که امسال پیش گرفته‌بودم، وقفه‌ای رخ داد. بیشتر این وقفه البته به خاطر «دستگیری» و «بازداشت موقت ۲۶ روزه من» بود و ننوشتنم بیشتر به خاطر دسترسی نداشتنم بوده‌است. طبق معمول از برنامه کتابخوانی شهریور ماه می‌‍‌نویسم. شهریور ماه روی بحث اقتصاد و کسب و کار بیشتر متمرکز…

نگاهی به «نگاهی با دوربین به اقتصاد ایران»
| |

نگاهی به «نگاهی با دوربین به اقتصاد ایران»

نگاهی با دوربین به اقتصاد ایران، از مشروطه تا کنون که به کوشش دکتر احمد سیف و توسط نشر کرگدن به چاپ رسیده‌است، احتمالا گریه‌درآورترین کتاب در حوزه تاریخ اقتصاد توسعه ایران باشد. تیربینی نویسنده که قبلا کتاب «قرن گم‌شده، نگاهی به اقتصاد ایران در قرن نوزدهم» را از او خوانده‌بودم، باعث شد معتقد شوم…

بالاخره دانشگاه برویم یا نه؟
| | |

بالاخره دانشگاه برویم یا نه؟

مقدمه دانشگاه بروم یا نروم؟ این روزها فضای دیجیتال پر از این مسئله است:درس بخوانم یا بروم دنبال کارآفرینی؟ بالاخره کدام یک؟ من البته پراکنده در این مورد چیزهایی نوشته‌بودم. از جمله این دو نوشته که در یکی از «لزوم دفاع تمام‌قد از آموزش عالی در ایران» گفته‌ام و در دیگری از «در رثای اژدهاکشی»…

در ستایش پیچیدگی فرآیندی توسعه پایدار
|

در ستایش پیچیدگی فرآیندی توسعه پایدار

مقدمه‌ مدت زیادی است که در مورد توسعه پایدار ننوشته بودم. نوعی تنبلی و روزمرگی یا هر چیز دیگری که اسمش بود اجازه نمی‌داد حتی یک صفحه هم در این مورد بخوانم یا بنویسم. مشخصا رغبت و امیدی هم به نوشتن نبود و صد البته ذهنیت و احساس ناامیدی شدیدی که به واسطه حضور در…

گزارش توسعه مهارتی تیر ۱۴۰۱

گزارش توسعه مهارتی تیر ۱۴۰۱

به رسم و سیاقی که از انتهای سال ۱۴۰۰ شروع کرده‌ام، گزارش توسعه فردی تیر ماه را هم اینجا می‌نویسم. تمام گزارش‌ها و هدف‌گذاری‌ها و نقشه راه توسعه مهارتی را هم اینجا می‌توانید پیدا کنید: تیرماه را باید «ماه استراحت» و «بیماری» اسم بگذاریم. هفته اول این ماه را به خواندن کتاب «اسکندر مقدونی» برای…

قدرت التیام بخش نوشتن، در گفتگو با سیما

قدرت التیام بخش نوشتن، در گفتگو با سیما

از نوشتن و قدرت التیام بخش آن چه می‌دانم؟ برداشت اول – ناقوس مرگ یکی از مهم‌ترین نقاط عطف در زندگی من، نگارش داستان بلند «ناقوس مرگ» در اولین «قرنطینه رسمی کرونا» در اواخر سال ۹۸ بوده‌است. ناقوس مرگ البته در مدت زمانی کمتر از یک هفته نوشته شد و خودم هم در تعجب بودم…

درباره مهاجرت
| |

درباره مهاجرت

مهاجرت کنیم؟ مهاجرت بد است یا خوب؟ چگونه بین ماندن و رفتن انتخاب کنیم؟ حتما بارها و بارها با چنین سؤال‌هایی روبرو شده‌اید. به خصوص که این روزها بحث مهاجرت در شبکه‌های اجتماعی و به خصوص لینکدین داغ شده است. قبل از ورود به این بحث قاعدتا این پیش فرض را بگیریم که نگاه دوقطبی…

دربارۀ ونزوئلا، آیینه تمام‌نمای توسعه‌نیافتگی نفتی و عبرت تاریخی
| | |

دربارۀ ونزوئلا، آیینه تمام‌نمای توسعه‌نیافتگی نفتی و عبرت تاریخی

به بهانه پادکست ونزوئلا و کتاب معمای فراوانی مدت‌ زیادی نیست که پادکست دغدغه ایران را دنبال می‌کنم. در روند آشتی با پادکستم، این پادکست هم جزو آن‌هایی بود که در خوراک و به قول محتوایی‌ها «سبد محتوای» من قرار گرفت. در یکی از قسمت‌ها اشاره‌ای به کتاب «معمای فراوانی» شده‌بود و بحث از آن‌جا…

دنیا برنامه‌ ندارد، قاعده دارد
| | |

دنیا برنامه‌ ندارد، قاعده دارد

دنیا برنامه ندارد. قاعده دارد. دلم می‌خواست در این مورد چند کلمه‌ای بنویسم. یعنی بهتر دیدم برای تمرین ذهنی هم که شده، با این جمله چند پاراگرافی بنویسم. و به نظرم هیچ زمانی بهتر از امروز و الان نیست. من هم معتقدم که دنیا «هیچ»برنامه‌ای ندارد. تنها چیزی که دارد «مجموعه‌ای از قواعد» است. اما…

واکسیناسیون اجباری، قرارداد اجتماعی و منابع انسانی
| |

واکسیناسیون اجباری، قرارداد اجتماعی و منابع انسانی

به بهانه بحث آغاز و پیشرفت واکسیناسیون و گفتگوهای بسیار زیادی که حول این اتفاق در شبکه‌های اجتماعی در جریان است، چند سطری می‌نویسم تا هم وبلاگ به روز بماند و هم به عنوان یک مطالعه موردی بتوان در آینده این تصمیم را ارزیابی کرد. قبل از آن البته چند کلمه‌ای گزارش‌طور در مورد روزگارم…

از سرد و گرم روزگار

از سرد و گرم روزگار

کاش همه مثل احمد زیدآبادی می‌نوشتند. دقیق و با جزئیات از روزگار کودکی و نوجوانی و مسیر تغییرات اندیشه‌هایی که دارند. ارزش این نوشته‌ها و در واقع این نوع نوشته‌ها برای من همیشه یک چیز بوده‌است: «روایت تاریخ از جایی غیر رسمی، صمیمانه و نزدیک به حسی که از زندگی می‌گیریم.»

خلاصه کتاب و نکات خواندنی کتاب «اثر شیطان» اثر فیلیپ زیمباردو
| |

خلاصه کتاب و نکات خواندنی کتاب «اثر شیطان» اثر فیلیپ زیمباردو

شیطان کیست؟ در مذاهب مختلف، شیطان نیروی شر عالم تلقی می‌شود. لوسیفر، سرور شیاطین اما یک الهه مقرب دربار است. الهه‌ای که در فرهنگ اسلامی «عزازیل» خوانده شده‌است. عزازیل از تسجد به انسان سرباز می‌زند و بدین سان به «شیطان» سقوط می‌کند. هزاران سال است که ما «شیطان» را مبدأ و آغازگر رفتار گناه‌آلود انسان…

دردنامه توسعه صنعتی ایران: پیکان سرنوشت ما
| |

دردنامه توسعه صنعتی ایران: پیکان سرنوشت ما

پیکان سرنوشت ما روایتی جذاب و گیراست. روایتی از پیکانی که در واقع تاریخچه توسعه صنعتی ایران را به چالش می‌کشد. روایت توسعه در زمینی بایر که در آن هر تلاشی برای باروری خاک و پیشرفت کلان، صرفا سی سال عمر می‌کند. داستان پیکان سرنوشت ما خواندنی است، نه از آن جهت که تجربه کارآفرینی…

ناگفته‌هایی از ورود به دنیای بازاریابی محتوایی، در گفتگو با فرشته
| |

ناگفته‌هایی از ورود به دنیای بازاریابی محتوایی، در گفتگو با فرشته

فرشته زیر آخرین پستم کامنتی گذاشته‌است که به نظرم می‌توان پاسخش را به یک پست وبلاگی تبدیل کرد. ابتدا صحبت‌های فرشته را بخوانیم: فرشته جان بحث ورود به بازار محتوا را البته خیلی‌ها پیش از من ارائه کرده‌اند. تقریبا نقشه راه تبدیل شدن به بازاریاب محتوایی، مدیر محتوا، کارشناس محتوا، استراتژیست محتوا و حتی مدیر…

رشد بیولوژیکی در سیستم‎های توسعه‌ای
| |

رشد بیولوژیکی در سیستم‎های توسعه‌ای

سیستم‌های توسعه‌ای چگونه رشد می‌کنند؟ اصلا سیستم چگونه قرار است به سوی رشد برود؟ مقدمه پیش‌‌تر از تلقی‌های نادرست ما از توسعه نوشته‌ام. نوشتم که سیستم‌های توسعه‌ای بنا به مقتضیات درونی خودشان پیش می‌روند و بیشتر فشار اعمالی از بیرون بر آن‌ها معمولا به ثمر نمی‌نشیند. جایی نوشتم که علت اصلی شکست برنامه‌های توسعه درایران،…

به بهانه پوست در بازی | کتمان ریسک و سیستم‌های ریسک‌پذیر
| |

به بهانه پوست در بازی | کتمان ریسک و سیستم‌های ریسک‌پذیر

پوست در بازی داستان سیستم‌ها و ریسک‌هاست. ریسک‌هایی که نمی‌پذیریم و کتمان‌شان می‌کنیم، اما سیستم آن‌ها را کتمان نمی‌کند و دقیقا از جایی که فکر می‌کنیم می‌دانیم ما را حذف می‌کند.

مدرسه‌های توسعه پایدار / مدرسه‌های سیستمی
| |

مدرسه‌های توسعه پایدار / مدرسه‌های سیستمی

این مطلب ناقص، در دست تهیه و ابتدایی است. تمام مطالب این نوشته در همۀ بخش‌های آن صرفا «سندی در حال تدوین» هستند که در ویرایش‌های بعدی تکمیل‌تر خواهند شد. هم به دلیل نیاز سایت به آپدیت شدن و هم به دلیل باز شدن باب گفتگو و نظرخواهی از مخاطبان، این مطلب پست می‌شود. حقوق…

بازی‌های توسعه‌یافتگی – اپیزود دوم: ارتباط همه‌چیز به همه‌کس
|

بازی‌های توسعه‌یافتگی – اپیزود دوم: ارتباط همه‌چیز به همه‌کس

تا حالا برایتان پیش آمده است جایی باشید و برای کسی غیر از خودتان اتفاقی بیفتد؟ مثلا کیف کسی را بزنند یا شخصی را جلوی چشمتان کتک بزنند؟ در این مواقع چه می‌کنید؟ ممکن است در چنین مواقعی یکی از چند حالت زیر را برگزینیم: در واقعه مستقیما دخالت کنیم. در واقعه هیچ دخالتی نکنیم…

آیا اقتصادهای دیجیتال می‌توانند مبنای رهایی خاورمیانه از «نفرین منابع» باشند؟
| |

آیا اقتصادهای دیجیتال می‌توانند مبنای رهایی خاورمیانه از «نفرین منابع» باشند؟

تا کنون دو مقاله در مورد نفرین منابع و بیماری هلندی اقتصاد ایران نوشته‌ام. پیشتر توضیح داده‌ام که ما بیش‌تر از آن‌چه دچار نفرین منابع باشیم، دچار بی‌کفایتی سیستماتیک هستیم. اما طبق قرارمان قرار نیست دیگر از «توسعه‌نیافتگی» ایران بنویسم. قاعدتا با ادبیات شبکه‌های اجتماعی «لایک خور» چنین نوشته‌هایی همیشه بالاست. به هر حال می‌توان…

بازی‌های توسعه‌یافتگی – اپیزود اول : برکسیت
| | |

بازی‌های توسعه‌یافتگی – اپیزود اول : برکسیت

تا کنون به این فکر کردید که برخی از رفتارهای جمعی ما، غیر از آن چه یاد گرفتیم، از «محیط» در برگیرندۀ ما هم تاثیر می‌پذیرد؟ گاهی این پدیده «تجانس گروهی» است، گاهی «تئوری بازی»، گاهی «قوی سیاه». در واقع بیشتر موارد شناخت درستی از پدیدۀ اصلی که باعث تصمیم‌گیری ما شده‌است، نداریم. اما در…

رادیو توسعه، اپیزود اول
| | |

رادیو توسعه، اپیزود اول

در رادیوی ۶ اپیزودی «توسعه» قرار است از چه چیزی صحبت کنیم؟ در این رادیو من و تهمتن برومند (جامعه شناس توسعه) از «سیستم» و نقش سیستم در توسعه پایدار صحبت می‌کنیم. در اپیزود اول سیستم را از دیدگاه «لومان» تعریف می‌کنیم، سپس کمی در مورد نظریۀ بازی‌ها توضیح می‌دهیم و در نهایت وارد بحث…