در رثای اقتصاد کلان یا «چگونه مسئله نادرست را درست حل نکنیم؟»
| |

در رثای اقتصاد کلان یا «چگونه مسئله نادرست را درست حل نکنیم؟»

چند روز پیش طبق معمول بعد از ظهرها، که پیاده‌روی تا خانه را با «پادکست» همراه می‌کنم، اپیزود چهارم پادکست بسکت را گوش می‌کردم. این اپیزود صحبت با دکتر ساجدی، مدیرعامل پیشین شناسا و استاد دانشگاه بود. بیش از هر چیزی، لحن و بیان میهمان برنامه بسیار جذاب و آموزنده بود و گفتگو در فضای…

تصمیم حکمرانی در دوران صفویه، چالش فکری
| |

تصمیم حکمرانی در دوران صفویه، چالش فکری

برای ما همواره انتقاد از گذشته راحت‌ترین و دم دست‌ترین کار ممکن بوده‌است. تقریبا در تمام مطالعات توسعه بخش بسیار مهمی به «آسیب‌پذیری» و سخن از «چرا ما توسعه نیافته‌ایم» گذشته است و خود من هم در نوشتن این وبلاگ و مطالبی که با برچسب توسعه پیش رفته‌اند، از این قاعده مستثنی نبوده‌ام. چند روز…

در ستایش پیچیدگی: «تفرقه بینداز و حکومت کن»
| |

در ستایش پیچیدگی: «تفرقه بینداز و حکومت کن»

ذهن‌های ساده‌ای که در دام مباحثی نظیر «توهم توطئه» می‌افتند البته با تئوری «تفرقه بینداز و حکومت کن» بیشتر آشنا هستند. اما اینجا می‌گوییم که در دنیای پیچیده انسانی، هیچ عضوی اساسا نمی‌تواند دور از دیگران و به تنهایی وجود داشته باشد.

در ستایش پیچیدگی فرآیندی توسعه پایدار
|

در ستایش پیچیدگی فرآیندی توسعه پایدار

مقدمه‌ مدت زیادی است که در مورد توسعه پایدار ننوشته بودم. نوعی تنبلی و روزمرگی یا هر چیز دیگری که اسمش بود اجازه نمی‌داد حتی یک صفحه هم در این مورد بخوانم یا بنویسم. مشخصا رغبت و امیدی هم به نوشتن نبود و صد البته ذهنیت و احساس ناامیدی شدیدی که به واسطه حضور در…

دربارۀ ونزوئلا، آیینه تمام‌نمای توسعه‌نیافتگی نفتی و عبرت تاریخی
| | |

دربارۀ ونزوئلا، آیینه تمام‌نمای توسعه‌نیافتگی نفتی و عبرت تاریخی

به بهانه پادکست ونزوئلا و کتاب معمای فراوانی مدت‌ زیادی نیست که پادکست دغدغه ایران را دنبال می‌کنم. در روند آشتی با پادکستم، این پادکست هم جزو آن‌هایی بود که در خوراک و به قول محتوایی‌ها «سبد محتوای» من قرار گرفت. در یکی از قسمت‌ها اشاره‌ای به کتاب «معمای فراوانی» شده‌بود و بحث از آن‌جا…

دردنامه توسعه صنعتی ایران: پیکان سرنوشت ما
| |

دردنامه توسعه صنعتی ایران: پیکان سرنوشت ما

پیکان سرنوشت ما روایتی جذاب و گیراست. روایتی از پیکانی که در واقع تاریخچه توسعه صنعتی ایران را به چالش می‌کشد. روایت توسعه در زمینی بایر که در آن هر تلاشی برای باروری خاک و پیشرفت کلان، صرفا سی سال عمر می‌کند. داستان پیکان سرنوشت ما خواندنی است، نه از آن جهت که تجربه کارآفرینی…

چگونه کمیابی ذهن ما را تسخیر می‌کند؟ معرفی کتاب
|

چگونه کمیابی ذهن ما را تسخیر می‌کند؟ معرفی کتاب

فکر می‌کنید اولین علت مرگ و میر آتش‌نشانان چه باشد؟ سوانح صحنۀ آتش؟ نه. در واقع بیشترین علت مرگ آتش‌نشانان «سوانح رانندگی» است. آن‌هم پیش از رسیدن به صحنۀ آتش. چرا افراد فقیر، فقیر باقی می‌مانند؟ چرا بیشتر رژیم‌های غذایی جواب نمی‌دهند؟ به خاطر کمبودن اراده؟ چرا تمرکز و دقت ما در زمانی که به…

بازی‌های توسعه یافتگی: بازی ارتباطات جهانی
| |

بازی‌های توسعه یافتگی: بازی ارتباطات جهانی

این مطلب ناقص و پراکنده است و به زودی برای ویرایش و اصلاح آن باز می‌گردم. معمولا مبنای توسعه‌یافتگی در جهان را بر «ارتباطات گسترده» قرار نمی‌دهند. شاخص‌های بی‌شماری برای سنجش توسعه‌یافتگی وجود دارند که به صورت مستقل، پارامترهای مختلف از بخش‌های متعدد توسعه‌یافتگی را می‌سنجند و گزارش می‌دهند. در واقع میزان ارتباطات جهانی یک…

دربارۀ اخلاق‌گرایی، اقتصاد و توسعه از دیدگاه «نوسان می‌کند، اما غرق نمی‌شود»
| | |

دربارۀ اخلاق‌گرایی، اقتصاد و توسعه از دیدگاه «نوسان می‌کند، اما غرق نمی‌شود»

توسعۀ پایدار چه ارتباطی با اخلاق دارد؟  چه زیرساخت‌های اخلاقی برای توسعه‌یافتگی مورد نیاز است؟ کارکردهای اخلاقی چگونه به توسعه‌یافتگی می‌رسند؟ پیش‌نوشت:این نوشته ماحصل یک بحث دو‌نفره بین من و پویا شیخ‌حسنی در باب توسعه است. البته نوشتن این متن بیشتر از سه ماه به طول انجامیده‌است و دائم در حال سبک‌-سنگین کردندشان بوده‌ام. آن‌چه…

شاخص های توسعه پایدار
|

شاخص های توسعه پایدار

شاخص های توسعه پایدار کدامند؟ توسعۀ پایدار با چه شاخص‌هایی سنجیده می‌شود؟ شاخص های سنجش توسعه پایدار کدامند؟ اساسا باید برای سنجش توسعه به کدام شاخص‌ها مراجعه کرد؟ برای پاسخ به این سؤال من چندین شاخص مهم را از سایت Gapminder استخراج و در یک جدول تنظیم کرده‌ام. خواندن این جدول صرفا برای افرادی ممکن…

چرا ایرانیان شکست می‌خورند؟ «تأملی بر ریشه‌های توسعه‌نیافتگی ایران»

چرا ایرانیان شکست می‌خورند؟ «تأملی بر ریشه‌های توسعه‌نیافتگی ایران»

در سلسله بحث‌های «چرا توسعه‌ی پایدار زمان‌بر است؟» در مورد مسائل مختلف و تأثیرگذار بر توسعه‌نیافتگی ایران سخن گفتیم. از مسائل مختلفی که توسعه‌یافتگی را فرآیندی زمان‌بر و طولانی و سخت کرده‌اند بحث کردیم و استدلال کردیم که «توسعه چهره‌ای تماما زنانه دارد» و «تربیت نسل توسعه‌خواه» مهم‌ترین گام برای توسعه‌ی ماست. در این نوشته…

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ «فساد سیستماتیک»
|

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ «فساد سیستماتیک»

فساد سیستماتیک تا کنون در بررسی مواردی که برچسب «چرا توسعه‌پایدار زمان‌بر است» خورده‌اند، موارد متعددی را بررسی کرده‌ایم. در این نوشته می‌کوشیم به سمت بحث ساختارهای سیستم اجتماعی و بررسی «فساد سیستماتیک» در سیستم بپردازیم تا ببینیم وجود فساد در سیستم و فساد سیستماتیک از منظر توسعه‌پایدار چگونه می‌تواند بر کل سیستم تأثیر‌گذار باشد….

معرفی کتاب «ما ایرانیان» مقصود فراستخواه
| |

معرفی کتاب «ما ایرانیان» مقصود فراستخواه

کتاب ما ایرانیان مقصود فراستخواه «ما ایرانیان» مقصود فراستخواه یکی از مهم ترین کتاب هایی است که برای فهم همه جانبه موضوع «توسعه و عقب ماندگی» باید خوانده شود. کتابی است که برای درک توسعه حتما باید چند باری خوانده شود. یا بیش از چندین بار و خط به خط و موضوع به موضوع کاویده‌شود….

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “قلمروی خرد و کلان”
| |

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “قلمروی خرد و کلان”

قلمروی خرد و کلان در توسعه به چه معناست؟ توسعه قلمروی حوزه خرد است یا کلان؟ تفاوت این دو در چیست؟ چگونه باید نگاه اجرایی رده های بالای حکومتی به قلمروی خرد و کلان باشد؟ بی توجهی به این مفهوم چه چیزی به بار می آورد؟ شناخت دقیق قلمروی خرد و کلان چه تأثیری بر…

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “جامعه بی گفتگو، ظرفیت های زبانی”
| |

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “جامعه بی گفتگو، ظرفیت های زبانی”

جامعه بی گفتگو – مقدمه در بررسی مسائل توسعه پایدار، عمدتا میتوان به دو بعد مهم توسعه اشاره کرد: بعد عملیاتی و مادی توسعه و بعد انسانی-عملکردی توسعه. بعد عملیاتی و مادی توسعه شامل برنامه هایی از اقتصاد، سیاست و جامعه است که در طیف «پیشرفت» جای گرفته اند. مسائلی نظیر نانوتکنولوژی، راه سازی، سدسازی…

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “فرهنگ شهرنشینی”
| |

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “فرهنگ شهرنشینی”

فرهنگ عشایری، فرهنگ روستایی و فرهنگ شهری تا کنون احتمالا به تفاوت های این واژه ها و مفاهیم با یکدیگر، در عین شباهت هایشان اندیشیده اید. شاید تا کنون برایتان مواردی پیش آمده باشد که بخواهید به دقت قلمروی این سه واژه و تعاریفشان را مورد بازنگری قرار دهید. عمدتا عادت فرهنگ زبانی جاری در…

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “توسعه پایدار چه چیزهایی نیست؟”
| |

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “توسعه پایدار چه چیزهایی نیست؟”

مقدمه در بیشتر بحث های توسعه، زمانی که از توسعه نیافتگی صحبت میشود بلافاصله آمارهایی از رشد و پیشرفت ارائه می گردند. آمارهایی که هر چند صحیح هستند اما دال بر توسعه یافتگی نیستند. هم چنان که قبلا توضیح داده شده است مفاهیم رشد و توسعه و پیشرفت با همدیگر متفاوتند و نباید به جای…

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “مسئله اخلاق و اقتصاد”
| | |

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ “مسئله اخلاق و اقتصاد”

مقدمه در سلسله نوشتارهای «چرا توسعه پایدار زمان بر است؟» به بررسی مفاهیم توسعه ای و چرایی های توسعه نیافتگی می پردازیم. در نوشته های پیشین نقش «جامعه کوتاه مدت و رشد اقتصادی» را بررسی کردیم. در این نوشته قرار است در مورد تأثیر وزن جامعه شناختی اخلاق بر اقتصاد در هشتاد سال گذشته و…

مشتری مداری یک فرهنگ سازمانی است

علاقه شدید من به بخش ارتباط با مشتری، همواره باعث میشود از نمونه ها و Case study های زیادی دیدن کنم. با برخی از این مسائل مستقیما سر و کار داشته ام و با برخی دیگر در حد مطالعه دوادور آشنایی پیدا کرده ام. مهم ترین جمله ای که تا کنون در این مورد خوانده…

آیا ما عقب مانده ایم؟داستان رشد نیافتگی و  توسعه نیافتگی ما، در گفتگو با الهام
| | | | |

آیا ما عقب مانده ایم؟داستان رشد نیافتگی و  توسعه نیافتگی ما، در گفتگو با الهام

 توجه : این نوشته بسیار طولانی و بالغ بر ۱۲ هزار کلمه (سی صفحه) است. هر چند توصیه من استفاده از نسخه PDF آن برای راحت تر ارتباط برقرار کردن است، اما دوست دارم ویدئوها و لینک های بسیاری را که جهت کمک به فهم بهتر آن درج کرده ام را حتما ملاحظه بفرمایید.  آیا…

درباره رسیدن به قطار توسعه در گفتگو با صدرا، پویا شیخ حسنی و خیلی های دیگر
| |

درباره رسیدن به قطار توسعه در گفتگو با صدرا، پویا شیخ حسنی و خیلی های دیگر

«توسعه» از مفاهیم “دردآور” کشور ماست. همطراز “وطن” در عصر قاجار که عمدتا نوحه سرایی برای منافع شخصی مان از آن می گذشت. امروز که خواسته و ناخواسته و بدون پیش زمینه و پس زمینه یا با پیش زمینه و پس زمینه، به هر حال دستاوردها و نتایج توسعه جهانی را از جایی «وارد» کرده…

کشنده ترین مشکل این است که راه حل مشکل را پیش می برد
|

کشنده ترین مشکل این است که راه حل مشکل را پیش می برد

Normally, the most destructive case is the Solution drives the problem عمدتا کشنده ترین مشکل این است که راه حل مشکل را پیش می برد. جمله بالا که باز هم از The Journal of Marketing Research 2016 نقل می شود، انگیزه اصلی نوشتن بوده است. قبل از نوشتن باید تأکید کنم  که کلیه مطالب این…

چرا باید از لزوم “آموزش عالی در ایران” «تمام قد» دفاع کرد؟
| |

چرا باید از لزوم “آموزش عالی در ایران” «تمام قد» دفاع کرد؟

چرا باید از دانشگاه در ایران دفاع کرد؟ *** کلیه مطالب این نوشته در همه بخش های آن، صرفا بیانگر نظرات، اندیشه ها و تجربه های شخصی نویسنده اش می باشد. نویسنده به «تردید» بیش از یقین علاقمند است و به همین دلیل جای جای این نوشته هدف نقدهای آینده خود نویسنده و تغییرات جزیی…