ژن خوب و آقازادگی

چرا باید پول‌ نفت را ماهیانه به افراد خاصی در جامعه پرداخت کرد؟

راهکار برون‌رفت از #بحران امروز چیست؟ «اختصاص تمام پول نفت به حوزه‌های علمیه و آقازادگان، با دریافت التزام عملی که وارد کار اقتصادی و مملکت‌داری نخواهند شد.»#رشته_توییت — Yavar Moshirfar (@Ymoshirfar) August 6, 2018   *** کلیه مطالب این نوشته در همۀ بخش‌های آن صرفا بیانگر نظرات، عقاید و اندیشه‌های شخصی نویسنده‌اش می‌باشد و ممکن است در همۀ بخش‌ها حاوی کژتابی، کج‌فهمی و مملو از اشتباه باشد. نویسنده ضمن پذیرش حق نقد خواننده، با اعتقاد تردید‌آمیزش به «مرگ مؤلف» مسئولیت این نوشته در آینده را نمی‌پذیرد. این نوشته جز برای نقدهای آیندۀ خود نویسنده، قابلیت ارجاع به عنوان رفرنس را […]

درس‌های رشد و توسعه

فکر می‌کنم بیشتر از انتقادات و تحلیل‌هایی که همیشه در مورد توسعه می‌نویسم، شاید بهتر باشد کمی هم روی راهکارهایی که ممکن است ما را به «توسعه» نزدیک کنند بنویسم. به قولی اگر قرار است خودم را انسان آگاهی در حوزۀ توسعه بدانم، بهترین راه این است که روش رشد و توسعه را به خوانندگان این وبلاگ بیاموزم. یا بهتر است تصحیح کنم: به جای تحلیل چرا توسعه نیافته‌ایم (که مأموریت دائمی‌تر شخص من در بررسی تاریخ و اقتصاد و سیاست است) راهکارهای ساده‌ای را توصیه کنم که حداقل بسیاری‌شان را اگر هم خودم نرفته‌باشم در کلام معلمم یا دوستان […]

«توسعه اصلا به چه معناست؟»

مکرر در این وبلاگ من از «توسعۀ پایدار» صحبت کرده‌ام. مکرر تأکید کرده‌ام که چه چیز‌هایی توسعۀ پایدار نیست و توسعه چه پروسه‌ای را باید طی کند. بارها و بارها در لزوم اهمیت «نسل» برای توسعه‌یافتگی سخن گفته‌ام. این روزها که بحران‌های اقتصادی که تا پیش از این «زیر پوست اقتصاد» ایران در حال خزیدن بودند، سر برآورده‌اند و دندان‌های تیزشان را نشان می‌دهند، بازار بحث‌ و تحلیل و صحبت از «توسعه‌نیافتگی» و پیشنهاد «راهکار» بسیار داغ است. هر چند تجربۀ تاریخی از ۱۷۰ سال اخیر نشان می‌دهد این راهکارها صرفا موقتی بوده و در نهایت به شکست و مرگ […]

از مشروطه تا انقلاب ۵۷: ۷۲ سال در قاب توسعه

از مشروطه و وقایع مربوط به آن تا انقلاب ۵۷ حدود ۷۲ سال فاصله است: تقریبا چهار نسل بین این دو انقلاب فاصله انداخته‌اند. تقریبا به اندازۀ چهار نسل ابعاد، آرمان‌ها و خواسته‌های این دو انقلاب از هم‌دیگر فاصله گرفته‌اند. دو شاخص اصلی و مهم تمایز این دو واقعه از هم‌دیگر در ماهیت درونی این دو واقعه پنهان است. ماحصل واقعۀ اول و درون‌مایۀ آن تلاشی برای رهایی از سنت است و ماحصل و درون‌مایۀ واقعۀ دوم تلاشی برای بازگشت به سنت. اولی سنت سیاسی را در هم می‌شکند و دومی سنت اجتماعی را پررنگ‌تر می‌کند. سؤال بزرگ‌تر اما اینجاست: […]

آیا دچار نفرین منابع شده‌ایم؟ پی‌نوشتی بر «مرگ توسعه در ایران»

در پی بحث‌ها و فیدبک‌های خوبی که از دوستان در مورد نوشتۀ قبلی دریافت کردم، احساس می‌کنم مواردی در آن نوشته هم‌چنان نیازمند توضیح هستند. هر چند معتقدم علوم انسانی و فکری عرصۀ ادبیات و تفکرات انتزاعی است و هر تفکری زائیدۀ پیش‌زمینه و درون‌مایۀ فلسفی و تاریخی خودش است، اما لازم می‌بینم تأکید کنم که اساسا نویسنده همواره بر این باور است که یافته‌ها و نوشته‌ها و درکش از «توسعۀ پایدار» در پرتو زمان و با گذشت زمان باید به سمت بهترشدن پیش برود. به همین منظور نویسنده از خوانندگان محترم دعوت می‌کند همواره تمامی نوشته‌های این خانه را که […]

مرگ توسعه در ایران

آیا مرگ توسعه در ایران رخ داده‌است؟

مرگ توسعه در ایران، امروز رخ نداده‌است  از حدود ۱۷۰ سال پیش که نخستین برنامه‌های توسعه در ایران شکل اجرایی به خودش گرفت، تأسیس دارالفنون و توجه ویژه به کشاورزی، دانش آموختگی و اعزام جوانان به خارج از کشور جهت فراگیری علوم و فنون نظامی ابتدایی‌ترین اقدامات دولت وقت بوده‌است. قریب ۵۰ سال پس از آن حضور و ظهور اندیشه‌های تحول‌خواهانه و حرکت به سوی حکومت مظفری با دو واقعۀ بسیار مهم همراه شد. دو واقعه که تقریبا تمام مسیر تاریخ توسعۀ این کشور را دگرگون کردند. نخستین واقعه انقلاب مشروطه و صدور فرمان مشروطیت از سوی شاه قاجار به […]

سخنرانی من در لایو

متن سخنرانی من در لایو اینستاگرام

    سلام و شب بخیر خدمت دوستان گرامی بسیار خرسندم که فرصتی دست داد تا امروز پنج‌شنبه ۲۱ تیرماه ۱۳۹۷ در خدمت دوستان، فرهیختگان و علاقمندان به بحث توسعۀ پایدار باشم. امیدوارم که در این فرصت کوتاه از ماحصل گفت‌ و شنودمان مطالبی بیاموزیم و در پایان چیدمان مرسوم انگاره‌های ذهنی ما سامان منظم‌تری یافته باشند. در چهار سال اخیر که مطالعات و پژوهش‌هایم پس از سؤال اساسی «چه باید کرد» به صورت جامع‌تر و دقیق‌تر به حوزۀ توسعۀ پایدار راه پیدا کرده‌است، متوجه شده‌ام که توسعۀ پایدار اگر به عنوان یک روش و اصل کلی برای جامعۀ ایرانی […]

خشونت بشری و جامعۀ پایدار

خشونت بشری و توسعۀ پایدار اجتماعی

مقدمه قبلا در این وبلاگ از این مسئله صحبت کردیم که «خشونت بر خلاق تصور آقای برشت، در ذات بشر نهادینه‌ شده‌است» و بشر صرفا زمانی می‌تواند نسبت به هم‌نوعش خشونت کمتری بورزد که شدیدا در چارچوب‌ها و سیستم‌ها محدود شده‌باشد. این خشونت ممکن است از نوع فیزیکی هم نباشد. ممکن است انسانی هوس کند با استفاده از روابط و رانت اطلاعاتی، سیاسی یا اقتصادی، در فرصت‌هایی که در سیستم کلان برایش به وجود آمده‌است یا بهتر است بگوییم «ایجاد شده‌است» بهره و نفع شخصی‌اش را بر فلج کردن اقتصاد مملکت ترجیح دهد. از مطالعۀ تاریخ بشری می‌آموزیم (و چه […]

سبک زندگی یک پژوهشگر باید چگونه باشد؟

پژوهشگران چگونه زندگی می‌کنند؟ سبک زندگی یک پژوهشگر چگونه است؟ این سؤالی است که پریسا حسینی ماه‌ها پیش از من پرسید. سؤالی که نه تنها برایم سنگین بود، تا حدی هم به دلیل اهمال‌کاری نوشتن از آن به تعویق افتاده‌بود. همۀ دلایل ننوشتن البته به اهمال‌کاری من مربوط نبودند. باید فرصتی برای خودم فراهم می‌کردم تا به زندگی و جزئیات زندگی‌ام در دورانی که خودم را «پژوهشگر» خطاب می‌کردم باز گردم. ابتدا صحبت‌های پریسا را با هم می‌خوانیم.   پریسا جان آن‌چه می‌نویسم خیلی دقیق نیست. خیلی علمی و اثبات‌شده هم نیست. صرفا تجربه‌نگاری است و بهتر از من می‌دانی […]

پادکست ویژه: بزرگ‌کردن مقیاس

پادکست ویژه «بزرگ‌کردن مقیاس» گفتگوی ریدهافمن و مریم نفیسی با موضوع «مدیریت مالی استارت‌آپ»

پادکست ویژۀ بزرگ‌کردن مقیاس پس از وقفه‌ای طولانی در آپلود کردن پادکست‌های ویژۀ کارآفرینی، قسمت دوم این پادکست آماده و ارسال می‌گردد. مهم‌ترین مسائلی که در این پادکست مطرح می‌شوند عبارتند از: نیاز استارت‌آپ‌ها به جذب سرمایه «بیش از نیاز» چگونه در زمان «بحران»‌ها باید رشد کنیم؟ اساسا بهترین زمان رشد استارت‌آپ «زمان بحران اقتصادی» و «کنار رفتن فرصت‌طلب‌ها» می‌باشد.

سایمون سینک و فرمولی برای سنجش میزان توسعۀ فردی

سایمون سینک را از سخنرانی معروفش که در سراسر اینترنت دست به دست می‌‎شود شناختم. (اولین بار توسط پویا  برایم ارسال شد و بعدها پیمان آن را درIGTV اینستاگرامش آپلود کرد.)   قبل از آن نمی‌دانستم کیست. بعدها رفتم و نامش را گوگل کردم و متوجه شدم چندین جلد کتاب به چاپ رسانیده‌است و برخی از آن‌ها به فارسی ترجمه شده‌اند. در سفر اخیرم فرصتی شد تا سری به باغ کتاب تهران بزنم و در آن‌جا به صورت اتفاقی کتاب «رهبران آخر غذا می‌خورند» را یافتم. متن بسیار روانی دارد و باعث می‌شود بتوان روزی تا صد صفحه هم پیش رفت. […]

چگونه زنان توانمند پرورش دهیم؟

زنان توانمند، کلید اصلی توسعۀ آیندۀ ایران؟

قبلا تأکید کرده‌ام که «توسعه چهره‌ای تماما زنانه‌ دارد» و پایداری توسعۀ آیندۀ ایران تا حد زیادی به «زنان» وابسته است. پیرامون بحث‌هایی که بعدها  ذیل آن نوشته صورت گرفت، و پیام‌هایی که در رسانه‌های مختلف دریافت کرده‌ام، احساس می‌کنم هم‌چنان نیاز به توضیح و تفسیر این نوشته وجود دارد. به هر حال من معقتدم علاوه بر نارسائی‌هایی که ذاتا با زبان فارسی آمیخته است، برخی آفت‌های فکری هم گریبانگیر این بحث بوده‌ و هست و خواهد بود و طبیعتا من به عنوان نویسندۀ مقاله باید موضع خودم را در قبال آن اعلام کنم. لازم به ذکر نیست که آن‌چه […]

دربارۀ وبلاگ‌نویسی تخصصی و مسائل نامربوط دیگر

آنچه امروز اینجا می‌نویسم صرفا «دل‌نوشته» است. حرف‌هایی است که احساس می‌کنم بهتر است در جایی نوشته‌ شوند. حرف‌هایی که دلیل و منطق آن‌چنان محکمی پشتشان نیست. شاید بهتر است این حرف‌ها را به عنوان «آپدیت» در نظر بگیرید و یا تمایل خودخواهانه و البته «گوگل خواهانۀ من» برای به روز شدن مطالب وبلاگم. همیشه اما از جایگاه نویسندگی اعتقاد داشته‌ام و دارم که نوشتن صرفا به خاطر فعل نوشتن رخ می‌دهد و خوانده‌شدن فرع است. اصل آن است که نویسنده بتواند قلم بزند. اگر قرار باشد خوانده نشود هم باید قلم بزند. و البته که قلم زدن نویسنده از […]

جامع‌التورایخ رشیدی

جامع التورایخ رشیدی و حکایت تلخ توسعه‌نیافتگی تاریخی ایران

مشغول خواندن جامع‌التورایخ رشیدی هم‌زمان با دوباره خوانی «عقلانیت و توسعه‌یافتگی ایران» و البته «وضع بشر» آرنت شده‌ام. تعادل جالبی بینشان می‌توانم برقرار کنم. آرنت از «زحمت» به عنوان تنها موجودی اصلی تاریخ بشر می‌گوید، جامع‌التورایخ از یک مفهوم بسیار بومی : «الحق لمن غَلب». سریع‌القلم از پروسۀ اشتباهاتی که در طول تاریخ منحصرا مرتکب شده‌ایم.   من توسعه‌نیافتگی را در همین یک جمله حداقل برای دورۀ مغول می‌توانم خلاصه کنم: «الحق لمن غلب» (حق با کسی است که پیروز می‌شود.) یک فلسفۀ عمیق پشت این سه کلمه است: «تاریخ را ظالمان نوشته‌اند.» توسعه اما از سوی دیگر محصولی نیست […]

توسعۀ پایدار

چرا ایرانیان شکست می‌خورند؟ «تأملی بر ریشه‌های توسعه‌نیافتگی ایران»

  در سلسله بحث‌های «چرا توسعه‌ی پایدار زمان‌بر است؟» در مورد مسائل مختلف و تأثیرگذار بر توسعه‌نیافتگی ایران سخن گفتیم. از مسائل مختلفی که توسعه‌یافتگی را فرآیندی زمان‌بر و طولانی و سخت کرده‌اند بحث کردیم و استدلال کردیم که «توسعه چهره‌ای تماما زنانه دارد» و «تربیت نسل توسعه‌خواه» مهم‌ترین گام برای توسعه‌ی ماست. در این نوشته می‌کوشیم تحلیل‌های موجود و راهکارهایی را بررسی کنیم که ممکن است ما را به توسعه نرسانند. چارچوب نظری این بحث، بر پایۀ مفهوم نظریۀ سیستم و هم‌چنین نهادگرایی نوین به پیش خواهد رفت. قابل ذکر نیست که کلیۀ مطالب این نوشته در همۀ بخش‌های […]

چرا توسعه‌ی پایدار زمان‌بر است؟ «تقابل سنت و تجدد در ایران»

سنت و تجدد در مفهوم تقابل افکار جاری با افکاری است که قبلا در محیط وجود نداشته‌اند. میزان آشتی و هم‌زیستی این دو یکی از شاخص‌هایی است که برای تأثیرگذاری یا تأثیرپذیری جوامع از توسعه می‌توان به آن اندیشید. جنبش‌های متعددی در طول تاریخ بشری در مقابله با «تجدد» پا گرفته‌اند که از مهم‌ترین نمونه‌های آن در جوامع اروپایی، می‌توان جنبش «لودیت‌ها» و در جامعۀ ایران ممنوعیت‌ ویدئو را می‌توان مثال زد. از آن سو هم می‌توان «یکسان‌سازی پوشش در حکومت پهلوی اول» را نوع دیگری از تقابل سنت و تجدد در نظر گرفت که در آن سهم «حکومتی» تجدد […]

چرا گفتگو نمی‌دانیم؟ «مطالعه‌ی موردی خرداد ۸۵، تبریز»

این نوشته بسیار طولانی و حاوی بیش از ۴ هزار کلمه است. لطفا زمانی که هیچ کار مفید دیگری ندارید، به مطالعه‌ی آن بپردازید. برای پیشگیری از اتلاف وقت شما، من متن نوشته را در یک فایل PDF برایتان آورده‌ام که می‌توانید آن را پرینت گرفته و مطالعه نمایید.    مقدمه گفتگو محوری‌ترین و مهم‌ترین اصل و پایه برای توسعه‌ی پایدار است. من بارها در این وبلاگ بر این جمله تأکید کرده‌ام و هم‌چنان معقتدم تا زمانی که گفتگو به درستی در میان ما شکل نگیرد و تداوم نیابد، تا زمانی که ما گفتگوهای دشوار را از مسائلی که حساسیت‌برانگیز […]

توسعه پایدار جهانی و اهداف آن

توسعه چهره‌ای تماما زنانه دارد؛ درباره‌ی نقش زنان در توسعه در گفتگو با معصومه شیخ‌مرادی

توسعه چهره‌ای تماما زنانه دارد آنچه‌ در این نوشته می‌خوانید مطابق معمول این وبلاگ نظرات، اندیشه‌ها و برداشت‌های شخصی نویسنده‌اش هستند و نویسنده در تمامی بخش‌های این متن با اعتقاد تردیدآمیز به «مرگ مؤلف» این مطلب را نوشته‌است. بدیهی‌ است این نوشته‌ها برای فهم بهتر مسئله‌ی توسعه نگاشته می‌شوند و قابلیت ارجاع به عنوان رفرنس را ندارند. نقش زنان در توسعه‌ی پایدار چیست؟ این کمابیش عنوان سؤالی بود که دیرزمانی «معصومه شیخ‌مرادی» از من پرسیده‌بود. مدت‌های مدیدی بود که دوست‌داشتم مجموعه و سلسله نوشته‌های «چرا توسعه‌ی پایدار زمان‌بر است» به اتمام برسند تا بتوانم به این مبحث برسم. این مطلب […]

فساد سیستماتیک

چرا توسعه پایدار زمان بر است؟ «فساد سیستماتیک»

فساد سیستماتیک تا کنون در بررسی مواردی که برچسب «چرا توسعه‌پایدار زمان‌بر است» خورده‌اند، موارد متعددی را بررسی کرده‌ایم. در این نوشته می‌کوشیم به سمت بحث ساختارهای سیستم اجتماعی و بررسی «فساد سیستماتیک» در سیستم بپردازیم تا ببینیم وجود فساد در سیستم و فساد سیستماتیک از منظر توسعه‌پایدار چگونه می‌تواند بر کل سیستم تأثیر‌گذار باشد. خواهشمندم پیش از ورود به این بحث حتما حداقل یکی از این چند منبع را مطالعه فرمایید: «مقدمه‌ای بر سنجش فساد، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران» ، «بررسی وضعیت ادراک فساد در دستگاه های دولتی تهران» ، «توصیفی از وضعیت ادراک فساد در ایران»، «اینفوگرافیک […]

ک

وقتی یک فرد کم‌سواد بیشتر از متولیان امر «توسعه» را می‌فهمد

لطفا ده دقیقه زمان بگذارید و این ویدئو را با تمام وجودتان تماشا کنید. سرمایه‌دارترین روستایی ایران کاری ندارم که این روستایی از چه راهی به اینجا رسیده است؛ عقاید و روش‌هایش چقدر درست است و درست نیست و چقدر از جهان اطرافش شناخت دارد. کاری ندارم که اتاق بالای طویله ۶۰۰ یورو می ارزد یا نه. کاری ندارم که چقدر در تبلیغ فرهنگ کشورش و فرهنگ «روستاگردی و طبیعت گردی» مؤثر بوده است یا نیست. کاری ندارم که های سیزن‌هایش تا چند وقت آینده حسابی پُر است. اگر من جایی توان و قدرتش را داشتم، همین فردا این فرد […]

شبکه‌سازی و وبلاگ‌نویسی

سعید فعله گری، از دوستان نزدیک من است. قبل از عید سعید سؤالاتی در مورد وبلاگش از من پرسید که تا حدی دغدغۀ خود من هم بوده‌اند. ابتدا برویم سراغ حرف‌های سعید: در مورد شبکه‌سازی چند سوالی داشتم و امیدوارم که هر موقع وقت‌کردی و فرصت‌داشتی ، پاسخ‌اش را برایم بنویسی . ۱)مهم‌ترین ایرادات من در وبلاگ چیست که باعث می‌شود با مخاطب رابطه‌ای پایدار نداشته باشم؟ ۲)چگونه باید خودم را معرفی کنم که بتوانم متناسب با توانایی‌های کاری خودم ، افراد مربوط به تخصص خودم را پیدا کنم؟ ۳)با این که کتاب six degrees را که خودت بهم دادی […]

گزارش یک قتل، بازبینی‌شده دو فصل اول

پیشتر داستانی با عنوان گزارش یک قتل روی این سایت آپلود شده‌بود. برای جذاب‌تر کردن بیشتر آن بخش‌هایی از آن را بازبینی کرده‌ام. به توصیۀ یکی از دوستان عزیزم، بخش مقدمه را حذف کرده‌ام تا شما با «دید» خودتان با شخصیت داستان ارتباط برقرار کنید. به قول محسن سعیدی پور عزیز، شما را با این داستان «تنها» می‌گذارم و دوست ندارم تصویری که شما از شخصیت داستان خواهید داشت، با هدایت کلمات من در مقدمه باشد. برای دریافت این داستان به صورت PDF لطفا اینجا کلیک کنید و در صورتی که تمایل به مطالعه آنلاین آن دارید، لطفا متن را […]

باشگاه محتوای ویرگول

باشگاه محتوای ویرگول

باشگاه محتوای ویرگول قرار است محل تجمع دوست داران و دلسوختگان محتوا باشد. اگر هنوز با ویرگول آشنایی ندارید، پیشنهاد میکنم سری به آن بزنید. شخصا وقتی در مورد محتوا (حوزه شغلی ام) می نویسم آن را در ویرگول انتشار می دهم. دسترسی به ویرگول از سمت چپ وبلاگ من و زیر توضیحات «درباره من» میسر است. ویرگول یک سرویس میکروبلاگینگ فارسی است که در آن میتوان به سادگی و با چند کلیک به تولید محتوا پرداخت. مزیت استفاده از آن در سادگی ادیتور و هم چنین جامعه آماری بزرگ خوانندگانش است. برخی از شناخته شده ترین برندهای دنیای استارت […]

معرفی کتاب «ما ایرانیان» مقصود فراستخواه

کتاب ما ایرانیان مقصود فراستخواه «ما ایرانیان» مقصود فراستخواه یکی از مهم ترین کتاب هایی است که برای فهم همه جانبه موضوع «توسعه و عقب ماندگی» باید خوانده شود. کتابی است که برای درک توسعه حتما باید چند باری خوانده شود. یا بیش از چندین بار و خط به خط و موضوع به موضوع کاویده‌شود. ما ایرانیان مقصود فراستخواه بر یک مسئله مهم استوار است: «مسئله محور»است. عمدتا کشنده‌ترین مشکل در هر سیستمی این است که راهکار مسئله را پیش ببرد.  یکی از بزرگ ترین مزیت های کتاب حاضر در طرح مسئله هوشمندانه در ابتدای آن و سخن گفتن از […]